اختلال بیش فعالی - کمبود توجه (ADHD) یک اختلال رشدی مغز است که باعث مشکلاتی در توجه، تمرکز، کنترل تکانه و فعالیت بیش از حد می شود. کودکان مبتلا به ADHD اغلب در مدرسه و خانه با مشکلاتی روبرو می شوند.
آموزش کودکان بیش فعال چالش هایی را برای والدین و معلمان ایجاد می کند. این کودکان اغلب در توجه به درس، پیروی از دستورالعمل ها و کنترل رفتار خود مشکل دارند.
در این مقاله به چالش های آموزش کودکان بیش فعال و راهکارهای مقابله با این چالش ها می پردازیم.
چالش های آموزش کودکان بیش فعال
کودکان مبتلا به ADHD ممکن است با مشکلات زیر در مدرسه مواجه شوند:
- * توجه: کودکان بیش فعال اغلب در توجه به درس مشکل دارند. آنها ممکن است به راحتی حواسشان پرت شود و نتوانند بر روی یک کار تمرکز کنند.
- * تمرکز: کودکان بیش فعال اغلب در تمرکز بر روی یک کار مشکل دارند. آنها ممکن است از یک کار به کار دیگر بپرند و نتوانند کار خود را به پایان برسانند.
- * کنترل تکانه: کودکان بیش فعال اغلب در کنترل تکانه های خود مشکل دارند. آنها ممکن است بدون فکر عمل کنند و رفتارهای تکانشی داشته باشند.
- * فعالیت بیش از حد: کودکان بیش فعال اغلب سطح انرژی بالایی دارند. آنها ممکن است در کلاس بی قرار باشند و نتوانند آرام بنشینند.
راهکارهای آموزش کودکان بیش فعال
برای کمک به کودکان بیش فعال در مدرسه، والدین و معلمان می توانند از راهکارهای زیر استفاده کنند:
- * برنامه ریزی و سازماندهی: والدین و معلمان باید به کودکان بیش فعال کمک کنند تا در انجام کارهای خود برنامه ریزی و سازماندهی داشته باشند. این کار می تواند به آنها کمک کند تا کارهای خود را به موقع انجام دهند و از فراموش کردن آنها جلوگیری کنند.
- * محیط آموزشی مناسب: والدین و معلمان باید محیط آموزشی مناسبی برای کودکان بیش فعال فراهم کنند. این محیط باید آرام و بدون حواس پرتی باشد.
- * روش های تدریس مناسب: معلمان باید از روش های تدریس مناسب برای کودکان بیش فعال استفاده کنند. این روش ها باید به کودکان کمک کند تا مطالب را به طور موثرتری یاد بگیرند.
- * حمایت والدین و معلمان: والدین و معلمان باید از کودکان بیش فعال حمایت کنند. این حمایت می تواند به کودکان کمک کند تا اعتماد به نفس خود را افزایش دهند و در مدرسه موفق شوند.
در اینجا چند نکته خاص برای والدین و معلمان کودکان بیش فعال آورده شده است:
برای والدین:
- 1- با معلم فرزندتان در ارتباط باشید. معلم فرزندتان می تواند به شما کمک کند تا از پیشرفت تحصیلی فرزندتان آگاه شوید و راهکارهای مناسبی برای کمک به او ارائه دهد.
- 2- با فرزندتان در مورد ADHD صحبت کنید. به فرزندتان کمک کنید تا در مورد اختلال خود اطلاعات کسب کند و با آن کنار بیاید.
- 3- بر روی نقاط قوت فرزندتان تمرکز کنید. به فرزندتان کمک کنید تا نقاط قوت خود را شناسایی کند و بر آنها تکیه کند.
برای معلمان:
- 1- توقعات خود را از کودک به طور واقع بینانه تنظیم کنید. به یاد داشته باشید که کودکان بیش فعال ممکن است در انجام برخی کارها مشکل داشته باشند.
- 2- از کودک انتظار نداشته باشید که تمام وقت بی قرار باشد. به کودک اجازه دهید تا در حین درس از جای خود برخیزد و حرکت کند.
- 3- از کودک انتظار نداشته باشید که همیشه به شما گوش دهد. اگر کودک در حین درس حواسش پرت شد، به آرامی به او یادآوری کنید که به شما گوش دهد.
آموزش خواندن و نوشتن به کودکان بیش‌فعال
به طور کلی این کودکان در کسب و به کارگیری مهارت خواندن و نوشتن مشکل ندارند. با این حال یک سری موارد حاشیه‌ای می‌تواند آنها را دچار دردسر کنند. برای کاهش این مشکلات می‌توانید از راهبردهای زیر استفاده کنید.
- کاهش عوامل حواس‌پرتی: با این کار می‌توانید آنها را آرام نگه دارید. مثلاً بهتر است این کودکان را به دور از پنجره یا درب کلاس بنشانید. از این طریق حواسشان با شنیدن صداهای بیرونی پرت نخواهد شد.
- استفاده از تایمر: کودکان ADHD اغلب با مدیریت زمان مشکل دارند. این کار کمک می‌کند که نسبت به مقوله زمان حساس‌تر شوند. البته در نظر داشته باشید که آنها اغلب با اضطراب و استرس دست و پنجه نرم می‌کنند و استفاده از تایمر نباید این احساس را تشدید کند.
- درگیر کردن همه حواس کودک: با درگیر کردن حواس پنجگانه این کودکان، می‌توانید تمرکز آنها برای یادگیری را افزایش دهید. مثلا بد نیست هنگامی که کودک هجاها را تلفظ می‌کند برای او دست بزنید. یا اینکه از وسایلی مانند بلوک‌ها و تصاویر متحرک استفاده کنید.
آموزش ریاضی به کودکان بیش‌فعال چگونه است ؟
برای آموزش ریاضی به کودکان بیش‌فعال بهتر است که صبور باشید. ایجاد یک محیط منفی یا نشان دادن بی‌حوصلگی و عصبانیت به افزایش یادگیری کودک کمکی نخواهد کرد. بهتر است به جای روش‌های آموزش ریاضی به شیوه‌های قدیمی، از ابزارها و راهکارهای به روز و منعطف استفاده کنید.
- هر جلسه را به قسمت‌های کوچکتر تقسیم کنید: به جای اینکه دو ساعت متوالی به آموزش ریاضی بپردازید، این کار را در چهار بخش یک ربعه انجام دهید. سپس به دانش‌آموز زمان استراحت بدهید تا بتواند مطالب آموزش داده شده را بهتر حفظ کرده و برای یادگیری مطالب بعدی راحت‌تر تمرکز کند.
- همه دستورالعمل‌ها را بنویسید: کودکان ADHD دستورالعمل‌های شفاهی را به راحتی نمی‌پذیرند. اما زمانی که مطالب مهم را برایشان یادداشت می‌کنید این فرصت را پیدا می‌کنند که اگر از مطلب عقب ماند‌ند، خود را به سایر همکلاسی‌ها برسانند.
- از فناوری‌های نوین استفاده کنید: خوشبختانه علم و تکنولوژی به اندازه‌ای پیشرفت کرده که در حال حاضر ابزارهای بسیاری برای سرگرمی و یادگیری همزمان وجود دارد. به عنوان مثال بازی‌های رایانه‌ای بسیاری هستند که برای تقویت ریاضی کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
- مدام تمرین کنید: کودکان بیش‌فعال به ندرت یک موضوع را در همان بار اول یاد می‌گیرند. برای اینکه مطمئن شوید مطالب را به خوبی یادگرفته‌اند، به طور مداوم آنها را مورد خطاب قرار دهید و تمرین کنید.
- از مثال‌های زنده واقعی استفاده کنید: سعی کنید در حین آموزش دادن سوالاتی را طرح کنید که به زندگی واقعی مرتبط باشد. مثلاً هنگام آموزش ریاضیات از مثال‌های زندگی واقعی و عملی مانند محاسبه قیمت‌ها موقع خرید استفاده کنید.
کودک را نسبت به بیش‌فعالی او آگاه کنید
اولین قدم در آموزش کودکان ADHD، معطوف کردن توجه آنها به مسئله ذهن آگاهی است. آگاه بودن نسبت به تفاوت آنها با سایر کودکان بسیار مهم است. زیرا از تشدید استرس و احساس خودتخریبی این کودکان جلوگیری خواهد کرد. آموزش یوگا، تکنیک‌های تنفسی و مدیتیشن به کنترل احساسات این دانش‌آموزان کمک می‌کند.
از تکنیک تصویرسازی استفاده کنید
بسیاری از افراد موفق برای بهبود عملکرد خود از این تکنیک استفاده می‌کنند. تصویرسازی یکی از روش‌های مهم برای حفظ انگیزه کودک برای تمام کردن پروژه‌های درسی است.
به آنها اجازه حرکت بدهید
بی‌حرکت ماندن برای کودکان ADHD عذاب‌آور است. بنابراین بهترین کار این است که کلاس را به یک فعالیت مهیج تبدیل کنید. مثلاً هنگام تدریس تاریخ می‌توانید آموزش را به یک پروژه بازیگری تبدیل کنید. هر دانش‌آموز نقشی را دریافت کند و شما نیز به عنوان راوی حقایق تاریخی را بیان کنید.
به کودکان بیاموزید که مفید باشند
وظیفه شما این است که نیاز به جنب و جوش را تبدیل به یک فعالیت مفید و سازنده کنید. مثلاً می‌توانید دانش‌آموز خود را تشویق کنید مسئولیت نظافت کلاس را بر عهده بگیرد. زمانی که کودک بیش‌فعال انرژی اضافی خود را در فرایند کارهای گروهی یا فعالیت‌های جسمانی می‌سوزاند، در باقی روز آرام‌تر می‌ماند.
پاداش بدهید
بچه‌های بیش‌فعال انگیزه خود را خیلی زود از دست می‌دهند. آنها معمولا نسبت به یادگیری موضوعات جدید تمایلی از خود نشان نمی‌دهند. شما باید آنها را تشویق و متقاعد کنید موضوعات جدید را یاد بگیرند. می‌توانید این کار را از طریق اهدای جوایز ملموس مانند یک برچسب یا خوراکی‌های سالم انجام دهید یا اینکه به او بازخوردهای کلامی مثبت بدهید.
از دیگر راهکارهای آموزش به کودکان بیش‌فعال در مرکز مشاوره ملک شهر اصفهان
بیش‌فعالی و بی‌قراری کودکان تنش‌های بسیاری را در خانه و مدرسه برای آنها ایجاد می‌کند. مسئله مهم این است که والدین، معلم‌ها و حتی خود کودکان به یاد داشته باشند که این تنش‌ها با رعایت یک سری اصول به راحتی رفع می‌شوند. در ادامه راهکارهایی را برای آموزی به کودکان بیش فعال می‌آوریم.
استراحت و تعطیلات را دریغ نکنید
شاید وسوسه انگیز باشد که برای مدیریت کودک بیش‌فعال زمان استراحت یا بازی فیزیکی او را حذف کنید. اما این کار به هیچ عنوان ایده خوبی نیست. چرا که خودداری از فعالیت فیزیکی می‌تواند بیش‌فعالی کودک را بیشتر کند.
کودک را با یک دوست جفت کنید
یکی از روش‌های تربیتی مهم برای آموزش کودکان ADHD این است که از او بخواهید به همراه یک دوست کارهای کلاسی را انجام دهد. این استراتژی به آنها این فرصت را می‌دهد که ضمن فعال بودن احساس مفید بودن کنند.
انرژی آنها را تخلیه کنید
خارج از زمان‌های مدرسه فعالیت‌های فیزیکی متعددی مانند بازی کردن، دویدن یا فعالیت‌های ورزشی را تدارک ببینید تا بی‌قراری آنها کاهش پیدا کند و تحمل‌شان بالا برود.
اجازه دهید کودک بایستد
زمانی که احساس کردید که کودک به شدت بی‌قرار شده اجازه دهید که به صورت ایستاده به درس گوش بدهد یا تمرین‌های خود را انجام دهد.
به او کمک کنید به جزئیات توجه کنند
هرموقع احساس کردید که کودک در انجام کار خود عجله دارد، از او بخواهید که قبل از تحویل پروژه خود آن را به دقت بررسی کند. این کار به کودک می‌آموزد که به جزئیات توجه کند و یک شانس دوباره برای رفع اشتباهات خود داشته باشد.
در این راستا می‌توانید هنگام نمره دهی اشتباهات او را علامت گذاری کنید و اجازه بدهید تا با اصلاحات اشتباهاتی که انجام داده، اعتبار کسب کند. البته این کار به مرور کمک خواهد کرد که توجه بیشتری به جزئیات داشته باشند و برای تجدید نظر در اشتباهاتشان انگیزه پیدا کنند.
سختگیری نکنید
از یاد نبرید که کودکان بیش‌فعال فقط بچه هستند و می‌خواهند تفریح کنند. آنها نمی‌توانند جدی باشند یا به دستورالعمل‌ها پایبند بمانند. بنابراین از جدیت بیش از حد دست بردارید و به جای آن از تکنیک‌های آموزشی سرگرم کننده استفاده کنید تا انرژی بیش از حد آنها در جهت صحیح هدایت شود و یک فرد موفق را تحویل جامعه دهید.
🏠 مرکز مشاوره و توانبخشی مهر خانواده اصفهان
در مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان مجموعه‌ای از خدمات روانشناسی، مشاوره، ارزیابی، آموزش و توانبخشی برای کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و خانواده‌ها ارائه می‌شود.
از جمله خدمات مرکز می‌توان به متخصص اعصاب و روان، مشاوره فردی، مشاوره خانواده، مشاوره روانشناسی، مشاوره تحصیلی، گفتاردرمانی، کاردرمانی، رفتاردرمانی، اختلالات یادگیری، تربیت جنسی، ارزیابی‌های روان‌شناختی، تست‌های هوش و شخصیت، حرفه‌آموزی و آموزش کودکان و نوجوانان دارای اوتیسم، سندرم داون و کم‌توانی ذهنی اشاره کرد.
برای اطلاع از شرایط پذیرش، نوع خدمات و هماهنگی نوبت، بهتر است پیش از مراجعه با مرکز تماس گرفته شود.
نام مرکز: مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان
🌐 وب‌سایت: mehrekhanevade.ir
☎️ تلفن دفتر: ۰۳۱۳۳۳۶۵۱۲۱
📱 موبایل: ۰۹۲۰۱۹۴۱۴۸۲
📍 آدرس: اصفهان، میدان جمهوری، ابتدای خیابان امام خمینی، فرعی ۱۱، شمس‌آباد
🕐 ساعت کاری اعلام‌شده در وب‌سایت مرکز: همه‌روزه به‌جز روزهای تعطیل، از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب.
📷 اینستاگرام: mehrekhanevadeh.esf
📣 ایتا: mehrekhanevadeh_esfahan
📞 برای اطلاع از شرایط پذیرش، خدمات تخصصی و هماهنگی نوبت، بهتر است پیش از مراجعه با مرکز تماس گرفته شود.
🌐 وب‌سایت مرکز مهر خانواده
📷 اینستاگرام مرکز مهر خانواده
📣 کانال ایتا مرکز مهر خانواده
