گفتار درمانی چیست؟
کاربردها، مزایا، روشها و بهترین سن مراجعه گفتار یکی از مهمترین راههای برقراری ارتباط با دیگران است و مهارتهای مربوط به گفتار و زبان از سالهای ابتدایی زندگی شکل میگیرند و در طول رشد کودک تکامل پیدا میکنند. بیشتر کودکان در یک روند طبیعی، مهارتهایی مانند تولید صدا، بیان کلمات، جملهسازی، درک زبان و برقراری ارتباط را بهتدریج یاد میگیرند. با این حال، برخی کودکان ممکن است در یکی از این زمینهها با تأخیر یا اختلال مواجه شوند.
اختلالات گفتار و زبان تنها به کودکان محدود نمیشوند. برخی بزرگسالان نیز در اثر مشکلاتی مانند سکته مغزی، آسیب مغزی، بیماریهای عصبی، پارکینسون یا سایر شرایط پزشکی ممکن است در گفتار، زبان، صدا، ارتباط یا بلع دچار مشکل شوند. گفتار درمانی یکی از روشهای تخصصی توانبخشی است که با ارزیابی و درمان این مشکلات، به فرد کمک میکند توانایی ارتباطی و عملکردی خود را بهبود دهد. در ادامه با گفتار درمانی، وظایف گفتار درمانگر، موارد کاربرد، روشهای درمان و بهترین زمان مراجعه آشنا میشویم. گفتار درمانی چیست؟ گفتار درمانی یا Speech Therapy یکی از خدمات تخصصی توانبخشی است که به ارزیابی و مدیریت اختلالات گفتار، زبان، ارتباط، صدا، شناخت-ارتباط و بلع میپردازد.
متخصص این حوزه را گفتاردرمانگر یا آسیبشناس گفتار و زبان مینامند. گفتاردرمانگر پس از ارزیابی وضعیت فرد، نوع و شدت مشکل را مشخص میکند و بر اساس نیازهای او برنامه درمانی مناسب را طراحی میکند.
روشهای مورد استفاده در گفتار درمانی به نوع اختلال و شرایط فرد بستگی دارند و ممکن است شامل تمرینهای تولید صدا، فعالیتهای زبانی، تمرینهای ارتباطی، راهکارهای تقویت مهارتهای شناختی-ارتباطی و در برخی موارد مداخلات مربوط به بلع باشند. بنابراین، گفتار درمانی صرفاً به «صحبت کردن» محدود نیست و میتواند بخشهای مختلف ارتباط و عملکردهای مرتبط با آن را در کودکان و بزرگسالان پوشش دهد.
گفتاردرمانگر چه کاری انجام میدهد؟
گفتاردرمانگر ابتدا وضعیت فرد را ارزیابی میکند تا مشخص شود مشکل دقیقاً در کدام بخش از گفتار، زبان، ارتباط، صدا یا بلع وجود دارد. سپس بر اساس نتایج ارزیابی، اهداف درمانی مشخص و برنامهای متناسب با شرایط فرد طراحی میشود. برخی از مهمترین وظایف گفتاردرمانگر عبارتاند از: ارزیابی و مدیریت اختلالات گفتار و زبان ارزیابی مشکلات ارتباطی کمک به بهبود تولید و تلفظ صداها ارزیابی و درمان اختلالات روانی گفتار مانند لکنت کمک به افراد دارای مشکلات صوتی ارزیابی و مدیریت برخی اختلالات بلع کمک به افراد مبتلا به اختلالات شناختی-ارتباطی آموزش راهکارهای ارتباطی به فرد و خانواده آموزش تمرینها و فعالیتهای مناسب برای انجام در منزل همکاری با سایر متخصصان مانند متخصص مغز و اعصاب، پزشک اطفال، روانشناس، متخصص شنواییشناسی و سایر اعضای تیم درمان در صورت نیاز در مورد کودکان، همکاری والدین و در برخی موارد ارتباط با معلم و سایر مراقبان کودک میتواند به اجرای بهتر برنامه درمانی در محیطهای مختلف کمک کند.
گفتار درمانی برای چه افرادی مناسب است؟
گفتار درمانی میتواند برای افرادی با طیف گستردهای از مشکلات ارتباطی، گفتاری، زبانی، صوتی، شناختی و بلع مورد استفاده قرار گیرد. برخی از شرایطی که ممکن است نیاز به ارزیابی گفتاردرمانگر داشته باشند عبارتاند از: مشکلات گفتاری و زبانی در کودکان کودکانی که در مقایسه با همسالان خود در تولید صداها، یادگیری کلمات، جملهسازی، درک زبان یا برقراری ارتباط تأخیر یا مشکل قابل توجهی دارند، ممکن است به ارزیابی گفتاردرمانگر نیاز داشته باشند. لکنت لکنت میتواند باعث تکرار صداها یا کلمات، کشیدهگویی یا ایجاد وقفه در جریان طبیعی گفتار شود. گفتاردرمانگر میتواند پس از ارزیابی، متناسب با سن و شرایط فرد، راهکارهای مناسب برای مدیریت لکنت و بهبود ارتباط را ارائه کند.
سکته مغزی سکته مغزی ممکن است باعث اختلال در گفتار، زبان، ارتباط و در برخی افراد بلع شود. نوع اختلال به ناحیه و شدت آسیب مغزی بستگی دارد و گفتاردرمانی میتواند بخشی از برنامه توانبخشی این افراد باشد. بیماریهای عصبی برخی بیماریهای عصبی مانند پارکینسون، اماس و سایر اختلالات عصبی ممکن است بر گفتار، صدا، ارتباط یا بلع تأثیر بگذارند. در چنین شرایطی، گفتاردرمانگر میتواند متناسب با وضعیت بیمار، برنامه توانبخشی ارائه دهد. آسیب مغزی و ضربه به سر آسیب مغزی ممکن است بر تواناییهای زبانی، گفتاری و شناختی-ارتباطی فرد تأثیر بگذارد.
در این موارد، ارزیابی گفتاردرمانگر میتواند به شناسایی مشکلات و طراحی برنامه توانبخشی کمک کند. مشکلات صدا افرادی که دچار گرفتگی صدا، تغییر کیفیت صدا یا سایر مشکلات صوتی هستند، ممکن است به ارزیابی تخصصی نیاز داشته باشند. در برخی موارد، گفتاردرمانگر با همکاری پزشک متخصص، به بهبود نحوه استفاده از صدا کمک میکند. مشکلات بلع اختلال بلع یا دیسفاژی میتواند در اثر بیماریهای عصبی، سکته مغزی، برخی بیماریها یا شرایط پزشکی دیگر ایجاد شود.
این مشکل باید جدی گرفته شود، زیرا در بعضی افراد میتواند خطر ورود غذا یا مایعات به راه هوایی و عوارض ناشی از آن را افزایش دهد. انواع اختلالاتی که در گفتار درمانی بررسی میشوند اختلالات ارتباطی و گفتاری انواع مختلفی دارند و تشخیص دقیق آنها بر اساس ارزیابی تخصصی انجام میشود. برخی از مهمترین آنها عبارتاند از: اختلالات تولید و تلفظ صدا در این اختلال، فرد ممکن است در تولید صحیح برخی صداهای گفتاری مشکل داشته باشد و یک صدا را حذف، جایگزین یا به شکل نادرست تولید کند. اختلالات روانی گفتار این اختلالات بر جریان، سرعت یا ریتم طبیعی گفتار تأثیر میگذارند. لکنت یکی از شناختهشدهترین اختلالات روانی گفتار است. اختلالات تشدید و رزونانس در این اختلالات، نحوه عبور جریان هوا و تولید رزونانس در حفرههای دهان و بینی میتواند کیفیت گفتار را تغییر دهد. اختلالات زبان دریافتی فرد ممکن است در درک، پردازش یا استفاده از اطلاعات زبانی مشکل داشته باشد. این مشکلات میتوانند بر درک واژگان، جملهها و دستور زبان تأثیر بگذارند. اختلالات زبان بیانی در این شرایط، فرد ممکن است در بیان افکار، استفاده از واژگان مناسب، جملهسازی یا استفاده صحیح از ساختارهای زبانی با مشکل مواجه شود. اختلالات شناختی-ارتباطی آسیب یا اختلال در عملکردهای شناختی مانند توجه، حافظه، حل مسئله و سازماندهی میتواند بر توانایی برقراری ارتباط تأثیر بگذارد. این مشکلات در برخی افراد پس از آسیب مغزی یا بیماریهای عصبی دیده میشوند.
دیزآرتری دیزآرتری نوعی اختلال گفتاری حرکتی است که در اثر ضعف، اختلال هماهنگی یا کنترل عضلات مورد استفاده برای گفتار ایجاد میشود. در این شرایط، گفتار ممکن است آهسته، نامشخص یا دشوار برای فهم باشد. گفتار درمانی کودکان بخش مهمی از مهارتهای گفتار و زبان در سالهای ابتدایی زندگی شکل میگیرد. به همین دلیل، شناسایی زودهنگام مشکلات گفتاری و زبانی اهمیت زیادی دارد. البته هر کودک با سرعت خاص خود رشد میکند و تفاوتهای فردی در روند رشد طبیعی است. بنابراین، مشاهده یک نشانه بهتنهایی لزوماً به معنای وجود اختلال نیست. با این حال، اگر نگرانی درباره رشد گفتار یا زبان کودک وجود داشته باشد، ارزیابی توسط گفتاردرمانگر میتواند به روشن شدن وضعیت کمک کند. برخی مشکلات گفتاری و زبانی کودکان ممکن است با عوامل مختلفی مانند اختلالات رشدی، مشکلات عصبی، آسیب مغزی، مشکلات شنوایی یا سایر شرایط پزشکی و محیطی ارتباط داشته باشند. به همین دلیل، علت مشکل باید به صورت تخصصی بررسی شود و نمیتوان همه اختلالات را به یک عامل نسبت داد. آموزش والدین نیز بخش مهمی از بسیاری از برنامههای گفتار درمانی کودکان است. والدین میتوانند با اجرای فعالیتهای توصیهشده در خانه، فرصت بیشتری برای تمرین و استفاده از مهارتهای جدید در اختیار کودک قرار دهند.
بهترین سن برای گفتار درمانی کودکان چه زمانی است؟
افزایش مشارکت فرد در فعالیتهای اجتماعی، خانوادگی و شغلی کمک به افزایش استقلال و کیفیت زندگی البته میزان نتیجهگیری از گفتار درمانی به علت و شدت اختلال، وضعیت فرد و عوامل مختلف دیگر بستگی دارد و نمیتوان موفقیت درمان را برای همه افراد به یک اندازه تضمین کرد. تمرینات گفتار درمانی کودکان چگونه است؟ تمرینهای گفتار درمانی کودکان بر اساس سن، تواناییها و نوع اختلال انتخاب میشوند.
این تمرینها ممکن است شامل فعالیتهای زیر باشند: فعالیتهای گفتاری و تعاملی متناسب با سطح رشد کودک استفاده از تصاویر، کتاب و ابزارهای آموزشی بازیهای هدفمند برای تقویت مهارتهای زبانی و ارتباطی تمرین تولید و تمایز صداها در صورت وجود اختلال تلفظی فعالیتهای تقویت واژگان و جملهسازی آموزش فعالیتهای خانگی به والدین هدف از این فعالیتها صرفاً تکرار کلمات نیست؛ بلکه گفتاردرمانگر تلاش میکند مهارتهای مورد نیاز کودک را در موقعیتهای واقعی زندگی نیز تقویت کند. تمرینات گفتار درمانی بزرگسالان تمرینهای گفتار درمانی بزرگسالان نیز کاملاً به نوع مشکل بستگی دارند.
بسته به شرایط فرد ممکن است از فعالیتهایی برای تقویت گفتار، زبان، صدا، ارتباط یا عملکردهای شناختی-ارتباطی استفاده شود. در برخی بیماران ممکن است تمرینهای مربوط به تنفس، تولید صدا، هماهنگی گفتار یا استفاده از راهکارهای ارتباطی مورد استفاده قرار گیرد. در افرادی که دچار اختلال بلع هستند نیز ارزیابی و برنامه درمانی باید بر اساس شرایط اختصاصی بیمار و توسط متخصص انجام شود. آیا گفتار درمانی فقط برای مشکلات گفتاری است؟ خیر. این تصور که گفتاردرمانی فقط برای کودکانی است که «درست حرف نمیزنند»، بسیار محدودکننده است. گفتاردرمانی میتواند حوزههای مختلفی مانند: گفتار زبان ارتباط صدا شناخت و ارتباط بلع را دربر بگیرد. به همین دلیل، بزرگسالان پس از سکته مغزی یا آسیب مغزی، افراد مبتلا به برخی بیماریهای عصبی و افرادی که دچار مشکلات بلع یا صوت هستند نیز ممکن است به خدمات گفتاردرمانی نیاز داشته باشند.
چه زمانی باید به گفتاردرمانگر مراجعه کنیم؟
اگر کودک یا بزرگسال در گفتار، زبان، ارتباط، صدا یا بلع با مشکل قابل توجهی مواجه است، مراجعه به گفتاردرمانگر میتواند قدم مناسبی برای ارزیابی وضعیت باشد. در کودکان، نگرانی والدین درباره روند رشد گفتار و زبان نباید بدون بررسی نادیده گرفته شود. همچنین در بزرگسالانی که پس از سکته مغزی، آسیب مغزی یا بیماری عصبی دچار تغییر ناگهانی یا قابل توجه در گفتار، زبان یا بلع شدهاند، ارزیابی تخصصی اهمیت ویژهای دارد. نکته مهم این است که گفتاردرمانگر ابتدا مشکل را ارزیابی میکند و سپس درباره نیاز به درمان، نوع مداخله و تعداد جلسات تصمیم میگیرد. بنابراین خوددرمانی یا انجام تمرینهای عمومی بدون مشخص شدن علت مشکل همیشه انتخاب مناسبی نیست. جمعبندی گفتار درمانی یک حوزه تخصصی توانبخشی است که فقط به اصلاح تلفظ یا کمک به صحبت کردن کودکان محدود نمیشود. اختلالات گفتار، زبان، ارتباط، صدا، شناخت-ارتباط و بلع در گروههای مختلف سنی میتوانند نیازمند ارزیابی و مداخله تخصصی باشند. در کودکان، توجه به روند رشد گفتار و زبان و مراجعه بهموقع در صورت وجود نگرانی اهمیت دارد. در بزرگسالان نیز مشکلاتی که پس از سکته مغزی، آسیب مغزی یا بیماریهای عصبی ایجاد میشوند، ممکن است با گفتاردرمانی بخشی از روند توانبخشی خود را طی کنند. بهترین برنامه گفتار درمانی برای هر فرد، برنامهای است که پس از ارزیابی تخصصی و بر اساس علت، نوع و شدت مشکل طراحی شود. یک نکته مهم: من عمداً بعضی ادعاهای متن اولیه را تغییر دادم، نه صرفاً جملهبندی را. مثلاً «هرچه زودتر درمان شود حتماً بهتر است» را به شکل علمیتر نوشتهام؛ چون در پزشکی، مداخله زودهنگام مهم است، اما نمیتوان برای همه کودکان یک نتیجه قطعی تضمین کرد. همین اصلاحهاست که متن را از یک مقاله صرفاً سئویی به یک محتوای قابلاعتمادتر تبدیل میکند.
برای گفتار درمانی یک «سن مشخص و یکسان» برای همه کودکان وجود ندارد. زمان مراجعه به گفتاردرمانگر به نوع مشکل، شدت آن، سن کودک و روند رشد او بستگی دارد. اگر والدین نسبت به گفتار، زبان، درک یا نحوه برقراری ارتباط کودک نگرانی دارند، بهتر است ارزیابی تخصصی را بدون تأخیر غیرضروری انجام دهند. ارزیابی زودهنگام میتواند به شناسایی مشکل و در صورت نیاز، شروع مداخله مناسب کمک کند.
برخی نشانههایی که میتوانند دلیل مناسبی برای مطرح کردن نگرانی با متخصص باشند عبارتاند از: نشانههای قابل توجه در ۱۲ تا ۱۵ ماهگی واکنش یا استفاده محدود از صداها و آواهای ارتباطی استفاده نکردن یا استفاده بسیار محدود از اشاره و حرکات ارتباطی ناتوانی یا تأخیر قابل توجه در استفاده از کلمات ساده متناسب با سطح رشد کودک نشانههای قابل توجه در ۱۸ تا ۲۴ ماهگی استفاده بسیار محدود از واژگان وابستگی بیش از حد به اشاره به جای استفاده از کلمات دشواری قابل توجه در ترکیب کلمات متناسب با سطح رشد کودک مشکل در بیان نیازها و خواستهها نشانههای قابل توجه در ۲ تا ۴ سالگی دشواری قابل توجه در جملهسازی محدود بودن دایره واژگان نسبت به سطح رشدی کودک دشواری در یادگیری و استفاده از کلمات جدید مشکل در رساندن منظور از طریق گفتار نشانههای قابل توجه در ۴ تا ۵ سالگی وجود لکنت یا ناروانی قابل توجه در گفتار تکرار مکرر صداها، هجاها یا کلمات دشواری قابل توجه در واضح صحبت کردن نسبت به سطح مورد انتظار برای سن کودک این موارد صرفاً نشانههای هشدار هستند و تشخیص اختلال باید توسط متخصص انجام شود. گفتار درمانی در بزرگسالان گفتار درمانی تنها مختص کودکان نیست.
بزرگسالان نیز ممکن است به دلایل مختلف از جمله سکته مغزی، آسیب مغزی، بیماریهای عصبی، مشکلات صوتی، اختلالات زبانی یا مشکلات بلع به خدمات گفتاردرمانی نیاز داشته باشند. برخی افراد نیز از دوران کودکی دچار مشکلاتی مانند اختلالات تلفظی یا لکنت بودهاند و این مشکلات در بزرگسالی همچنان ادامه پیدا کرده است.
درمان بزرگسالان معمولاً پس از یک ارزیابی جامع آغاز میشود. هدف درمان بر اساس مشکل فرد تعیین میشود و ممکن است شامل بهبود گفتار، زبان، ارتباط، صدا، مهارتهای شناختی-ارتباطی یا بلع باشد. از آنجا که توانایی برقراری ارتباط در زندگی اجتماعی، شغلی و خانوادگی اهمیت زیادی دارد، مشکلات گفتاری و زبانی میتوانند بر اعتمادبهنفس و کیفیت زندگی فرد نیز اثر بگذارند. گفتاردرمانی میتواند در مدیریت این مشکلات نقش داشته باشد. گفتار درمانی در بیماران سکته مغزی و بیماریهای عصبی پس از سکته مغزی یا برخی بیماریهای عصبی، ممکن است توانایی فرد در صحبت کردن، درک زبان، پیدا کردن کلمات، تولید صدا یا بلع تحت تأثیر قرار گیرد. نوع و شدت این مشکلات در افراد مختلف یکسان نیست.
به همین دلیل، گفتاردرمانگر ابتدا وضعیت فرد را ارزیابی کرده و سپس متناسب با نیازهای او برنامه توانبخشی را تنظیم میکند. در برخی موارد، هدف درمان بازگرداندن بخشی از تواناییهای ارتباطی است و در برخی شرایط نیز میتوان از روشهای ارتباطی مکمل یا جایگزین برای کمک به برقراری ارتباط استفاده کرد.
گفتار درمانی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان گفتار درمانی برای همه افراد یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله: نوع اختلال شدت مشکل سن فرد علت ایجاد اختلال وجود بیماریهای زمینهای وضعیت شناختی و جسمی میزان مشارکت فرد در درمان استمرار جلسات و انجام تمرینهای توصیهشده در منزل اهداف درمانی تعیینشده برخی مشکلات ممکن است در مدت نسبتاً کوتاهی مدیریت شوند، در حالی که اختلالات ناشی از آسیب مغزی یا بیماریهای عصبی ممکن است به توانبخشی طولانیمدت نیاز داشته باشند. بنابراین نمیتوان برای همه افراد یک مدت زمان مشخص مانند «یک ماه» یا «سه ماه» تعیین کرد. گفتاردرمانگر بر اساس روند پیشرفت فرد، برنامه درمانی را در طول زمان ارزیابی و در صورت نیاز اصلاح میکند.
گفتار درمانی چه مزایایی دارد؟
مزایای گفتار درمانی به نوع مشکل و هدف درمان بستگی دارد، اما در صورت انتخاب روش مناسب و اجرای منظم برنامه درمانی، میتواند به موارد زیر کمک کند: بهبود وضوح و قابل فهم بودن گفتار تقویت مهارتهای زبان و ارتباط بهبود برخی اختلالات تلفظی کمک به مدیریت لکنت و ناروانی گفتار تقویت مهارتهای ارتباطی در افراد دارای آسیب مغزی یا بیماریهای عصبی کمک به بهبود برخی مشکلات صوتی کمک به مدیریت مشکلات بلع در افراد واجد شرایط آموزش روشهای ارتباطی مکمل و جایگزین در صورت نیازافزایش مشارکت فرد در فعالیتهای اجتماعی، خانوادگی و شغلی کمک به افزایش استقلال و کیفیت زندگی البته میزان نتیجهگیری از گفتار درمانی به علت و شدت اختلال، وضعیت فرد و عوامل مختلف دیگر بستگی دارد و نمیتوان موفقیت درمان را برای همه افراد به یک اندازه تضمین کرد.
تمرینات گفتار درمانی کودکان چگونه است؟
تمرینهای گفتار درمانی کودکان بر اساس سن، تواناییها و نوع اختلال انتخاب میشوند. این تمرینها ممکن است شامل فعالیتهای زیر باشند: فعالیتهای گفتاری و تعاملی متناسب با سطح رشد کودک استفاده از تصاویر، کتاب و ابزارهای آموزشی بازیهای هدفمند برای تقویت مهارتهای زبانی و ارتباطی تمرین تولید و تمایز صداها در صورت وجود اختلال تلفظی فعالیتهای تقویت واژگان و جملهسازی آموزش فعالیتهای خانگی به والدین هدف از این فعالیتها صرفاً تکرار کلمات نیست؛ بلکه گفتاردرمانگر تلاش میکند مهارتهای مورد نیاز کودک را در موقعیتهای واقعی زندگی نیز تقویت کند.
تمرینات گفتار درمانی بزرگسالان تمرینهای گفتار درمانی بزرگسالان نیز کاملاً به نوع مشکل بستگی دارند. بسته به شرایط فرد ممکن است از فعالیتهایی برای تقویت گفتار، زبان، صدا، ارتباط یا عملکردهای شناختی-ارتباطی استفاده شود. در برخی بیماران ممکن است تمرینهای مربوط به تنفس، تولید صدا، هماهنگی گفتار یا استفاده از راهکارهای ارتباطی مورد استفاده قرار گیرد. در افرادی که دچار اختلال بلع هستند نیز ارزیابی و برنامه درمانی باید بر اساس شرایط اختصاصی بیمار و توسط متخصص انجام شود.
آیا گفتار درمانی فقط برای مشکلات گفتاری است؟ خیر. این تصور که گفتاردرمانی فقط برای کودکانی است که «درست حرف نمیزنند»، بسیار محدودکننده است. گفتاردرمانی میتواند حوزههای مختلفی مانند: گفتار زبان ارتباط صدا شناخت و ارتباط بلع را دربر بگیرد. به همین دلیل، بزرگسالان پس از سکته مغزی یا آسیب مغزی، افراد مبتلا به برخی بیماریهای عصبی و افرادی که دچار مشکلات بلع یا صوت هستند نیز ممکن است به خدمات گفتاردرمانی نیاز داشته باشند.
چه زمانی باید به گفتاردرمانگر مراجعه کنیم؟
اگر کودک یا بزرگسال در گفتار، زبان، ارتباط، صدا یا بلع با مشکل قابل توجهی مواجه است، مراجعه به گفتاردرمانگر میتواند قدم مناسبی برای ارزیابی وضعیت باشد. در کودکان، نگرانی والدین درباره روند رشد گفتار و زبان نباید بدون بررسی نادیده گرفته شود. همچنین در بزرگسالانی که پس از سکته مغزی، آسیب مغزی یا بیماری عصبی دچار تغییر ناگهانی یا قابل توجه در گفتار، زبان یا بلع شدهاند، ارزیابی تخصصی اهمیت ویژهای دارد. نکته مهم این است که گفتاردرمانگر ابتدا مشکل را ارزیابی میکند و سپس درباره نیاز به درمان، نوع مداخله و تعداد جلسات تصمیم میگیرد.
بنابراین خوددرمانی یا انجام تمرینهای عمومی بدون مشخص شدن علت مشکل همیشه انتخاب مناسبی نیست. جمعبندی گفتار درمانی یک حوزه تخصصی توانبخشی است که فقط به اصلاح تلفظ یا کمک به صحبت کردن کودکان محدود نمیشود. اختلالات گفتار، زبان، ارتباط، صدا، شناخت-ارتباط و بلع در گروههای مختلف سنی میتوانند نیازمند ارزیابی و مداخله تخصصی باشند. در کودکان، توجه به روند رشد گفتار و زبان و مراجعه بهموقع در صورت وجود نگرانی اهمیت دارد.
در بزرگسالان نیز مشکلاتی که پس از سکته مغزی، آسیب مغزی یا بیماریهای عصبی ایجاد میشوند، ممکن است با گفتاردرمانی بخشی از روند توانبخشی خود را طی کنند. بهترین برنامه گفتار درمانی برای هر فرد، برنامهای است که پس از ارزیابی تخصصی و بر اساس علت، نوع و شدت مشکل طراحی شود. یک نکته مهم: من عمداً بعضی ادعاهای متن اولیه را تغییر دادم، نه صرفاً جملهبندی را. مثلاً «هرچه زودتر درمان شود حتماً بهتر است» را به شکل علمیتر نوشتهام؛ چون در پزشکی، مداخله زودهنگام مهم است، اما نمیتوان برای همه کودکان یک نتیجه قطعی تضمین کرد. همین اصلاحهاست که متن را از یک مقاله صرفاً سئویی به یک محتوای قابلاعتمادتر تبدیل میکند.
